Doosjes met Fröbels speelgaven

Soms komt een verrassing uit een onverwachte hoek.
Zo werd ik op een dag gebeld door een vriend, die mij wilde attenderen op een bijzondere vondst. Hij was namelijk in een van de kringloopwinkels op iets gestuit waarvan hij dacht dat ik daar wel belangstelling voor zou hebben. Zijn aandacht werd namelijk getrokken naar een vijftal houten doosjes van verschillend formaat, die in een vitrine stonden..

Deze bleken de ‘leer- en speelmiddelen naar de methode van Fröbel’ te bevatten uitgegeven door Marie de Bock-Hardenberg en W. Haanstra, in Leiden en behorend bij de Methode Leidsche Kweekschool.

De pedagoog Friedrich Fröbel (1782-1852) meende dat kinderen al spelend tot leren konden worden gebracht, daarvoor ontwikkelde hij een methode en bijbehorend materiaal, dat in de juiste volgorde aangeboden, de kinderen stap voor stap verder in hun ontwikkeling zou brengen.

Het materiaal bestond onder meer uit gekleurde wollen bollen, een houten bol, vlechtmatjes én bouwdoosjes, dus. Wijbrandus Haanstra (1841-1925), directeur van de Leidse kweekschool, leerde zijn toekomstige leidsters hoe zij de methode van Fröbel en het materiaal zodanig konden toepassen in de klas dat de leerlingen tot volle ontplooiing konden komen. Samen met Maria de Bock-Hardenberg ontwierp hij bouwdoosjes die verschillende vormen bouwblokjes bevatten.

De doosjes moesten precies volgens voorschrift ingepakt worden, omdat ze anders niet pasten. Met Maria publiceerde hij verschillende handleidingen met de uitwerking voor de Fröbelmethodiek en ontwikkelingstrappen voor het onderwijs.

En deze unieke doosjes, waarmee Haanstra en De Bock op de Parijse Wereldtentoonstelling 1889-1900 een gouden medaille wonnen, staan nu dankzij de gouden tip van een vriend te pronken in mijn werkkamer.

Maartje Hazenoot

TKlik hier voor de publicatie uit Tijdschrift voor Orthopedagogiek TVO10 Maartje

7 comments

  • Marry Potjes

    Op een school in Twello is bij het opruimen een houten bakje tevoorschijn gekomen met daarin houten staafjes en metalen ringen. Ik meen me te herinneren dat het een gavendoos van Fröbel is. Ik heb er een foto van, maar die kan ik via deze reactie niet versturen. Is er belangstelling voor?

  • A

    Dag Maartje,
    Ik heb ook nog wat vierkante kleine doosjes met gaven van Fröbel staan. Van 1971-1975 werkte ik als kleuterleidster en ze werden daar toen opgeruimd. Enig idee wat ze waard zijn en wat ik ermee kan doen? Ik ben de zolder aan het opruimen😉.
    Mvg Annelies

    • Wil Vermeulen

      Hoi Annelies
      Vraagje
      Heb jij die doosjes nog van de 1e en 2de gave van Frobel nog.
      Mocht je van plan zijn om ze te verkopen
      Ik heb interesse, ben nog een echte kleuterjuf.
      Graag een reactie
      Met vriendelijke groet Wil Vermeulen

      • Marianne Zeeman

        Ik heb nog 2 houten dozen met de 1e en 2e gave vab fr”obel.
        De 1e gave doos heeft gebreide bollen, dieaan een balkje opgehangen kunnen worden. Zo leerden we de kleuters de kleuren.
        De 2e doos bevat o.a. een kubus, bol en nog een rol.
        Ook heb ik nog een plakboek met de vouwswls van Frobel.
        Heb je interesse, laat het me weten.

  • Pingback: “Kommt, lasst uns unsern Kindern leben!” – Friedrich Fröbel

  • Vera Oltmans

    Dag Maartje!

    Wat leuk dat deze gouden vondst nu bij jouw thuis staat!
    Heeft zo moeten zijn.
    Geniet ervan maar laat het ook aan andere collega’s zien want dan weet ik zeker dat ze anders naar de frobelblokken kijken en meer de waarde ervan in zullen zien!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *